prokureur Read in English Read in isiZulu Read in Setswana Read in isiXhosa

banner 1 afrikaans

 

juta-online-shop-banner

 

FAMILIEREG - Dikwels Gestelde Vrae             Terug na tuisblad

 

Familiereg word onderverdeel in twee afdelings: die reg aangaande man en vrou en ouerlike en kinderregte. Die reg aangaande kuratorskap en voogdyskap word ook gewoonlik bespreek as deel van familiereg.

Die reg aangaande Egskeidings, Huwelike en Onderhoud beskik oor hulle eie lyste van DGVe in hierdie webwerf. Die personereg beslaan daardie gedeelte van die privaatreg wat bepaal welke wesens of entiteite regs -subjekte of persone uitmaak, die wyse waarop regspersoonlikheid ontstaan en beëindig word, watter verskillende klasse regs persoonlikhede onderskei word en wat die regsstatus van sodanige klasse van persone behels.

Kwessies soos aborsie en dood is verwant aan die kwessie van beëindiging van regs- subjektiwiteit. Aanneming is verwant aan die kwessie omtrent die verkryging van ouerlike bevoegdhede.

n Goeie familieprokureur sal leiding aan u kan verskaf m.b.t. al die bovermelde aangeleenthede.

  1. Is aborsie wettig in Suid Afrika?
  2. Wanneer beëindig regspersoonlikheid?
  3. Wat is ‘n aanneming en wie is bevoeg om ‘n kind aan te neem?
  4. Wat is die verskillende wettige aannemingstipes?
  5. Wat is die effek van aanneming?
  6. Wat is die hoofdoelwitte van die Kinderwet en wanneer is ‘n kind aanneembaar?
  7. Wat is sommige van die verdere bepalings ten aansien van aannemings?
  8. Hoekom is die aannemingsproses so gekompliseerd en langdradig?
  9. Hoe verskil pleegsorg van aannemings?

 

1. Is aborsie wettig in Suid Afrika?

 

Ingevolge Suid Afrikaanse reg is vrouens geregtig om ongewenste swangerskappe kosteloos te beëindig deur middel van geregistreerde mediese instellings en dat hulle lokale klinieke of hospitale óf die vrugafdrywing self behartig óf hulle verwys na instellings wat oor die nodige fasiliteite beskik.

Die Wet op die Keuse van die Beëindiging van Swangerskap bepaal dat dit ‘reproduksie regte promoveer en die vryheid van keuse uitbrei deur aan elke vrou die reg te bied om ‘n keuse uit te oefen aangaande ‘n vroeë, veilige en wettige beëindiging van swangerskap ooreenkomstig haar individuele oortuiginge’

  • ‘n Swangerskap kan op aanvraag beëindig word gedurende die eerste 12 weke daarvan, ooreenkomstig die reg.

  • Na die eerste tydgreep, maar tot en met insluiting van die 20ste week, kan die swangerskap steeds beëindig word ‘as ‘n mediese praktisyn na konsultasie met die swanger vrou’- oortuig is dat voortsetting daarvan ‘n risiko sal plaas op die vrou se fisiese of geestelike welsyn, indien daar ‘n ‘wesentlike risiko’ bestaan dat die fetus oor ‘n oormaat fisiese of geestelike abnormaliteit beskik, indien die swangerskap die gevolg was van verkragting of bloedskande, of as die voortgesette swangerskap die vrou se sosiale of ekonomiese omstandighede beduidend sal beïnvloed.

  • Na die 20ste week, neem dit twee mediese praktisyns, of ‘n dokter en ‘n geregistreerde vroedvrou wat ‘n voorgeskrewe opleidingkursus voltooi het, om dit eens te wees dat voortsetting van die swangerskap die vrou se lewe in gevaar sal stel of ‘n oormate misvorming of skending van die fetus tot gevolg sal hê. U kan met ‘n prokureur konsulteer sou u bystand hieroor verlang.

Volgens NRO Ibis, glo so veel as een derde van die vroulike populasie steeds dat vrugafdrywing onwettig is, sommige wie hulself betreurenswaardiger gewys op agtersteeg vrugafdrywers verlaat, wie hul dienste op lamppale en vullisblikke in die middestad en naby opleidingfasiliteite adverteer. U sal nie maklik regs toevlug verkry vir half -gedane aborsies of ander beserings, en selfs dood, teen hierdie kriminele nie omdat hulle eenvoudig hulle agterlike operasies êrens anders heen sal verskuif.

 Bokant van Blad

 

2. Wanneer beëindig regspersoonlikheid?

 

  • Die regspersoonlikheid van ‘n persoon kom tot ‘n einde by afsterwe en ‘n dooie kan nóg regte nóg verpligtinge hê. Desnieteenstaande beskerm die reg tog die oorskot en reguleer die beskikking daarvan. Dit word nie gedoen in belang van die oorledene per se nie maar gedeeltelik in belang van openbare gesondheid en gedeeltelik uit respek vir die afgestorwene. Die oorledene se voormalige bates word ook beskerm, maar weereens nie in belang van die oorledene nie maar wel in belang van die krediteurs en debiteure.

  • Tot onlangs toe was die toets ter vasstelling van dood die afwesigheid van hartaktiwiteit, maar hierdie tradisionele vereiste word egter nie meer universeel aanvaar in die mediese wêreld nie. Verhoogde mediese kundigheid, moderne mond tot mond asemhalingsmetodes en die aanvraag na suksesvolle orgaanoorplantings het gelei tot ‘n nuwe benadering. Mediese wetenskap tans aanvaar nie dat daar ’n gegewe oomblik is wat ‘n persoon doodgaan nie. Die dood word eerder gesien as ‘n proses wat soms ‘n tydverloop mag duur.

  • In die privaatreg is die bewys van dood belangrik vir 2 redes: sodra afsterwe bewese is kan die oorledene se boedeladministrasie plaasvind en mag die oorlewende eggenoot weer trou. ‘n Doodsertifikaat is prima facie bewys van afsterwe, alhoewel ‘n onbevredigende situasie kan ontstaan wanneer ‘n persoon sou verdwyn en daar onsekerheid sou bestaan of die persoon nog lewe of nie.

  • ‘n Persoon se dood word nie ligtelik veronderstel nie. Oorspronklik het ons reg die Engelse benadering nagevolg ingevolge waarvan ‘n bevel ter veronderstelling van die dood van ‘n besondere persoon toegestaan was na ‘n afwesigheid van 7 jaar, alhoewel dit later onder gestel was aan die reël dat geen vaste periode vereis word nie.

  • Die duur van ‘n persoon se afwesigheid is ‘n faktor wat in ag geneem sal word deur die hof en selfs bepalend mag wees, maar seer sekerlik nie die enigste faktor is nie, sodat blote afwesigheid vir ‘n langdurige periode, sonder ander feite wat waarskynlike afsterwe bevestig, nie genoegsaam sal wees om ‘n veronderstelling van dood op te baseer nie.

  • Indien die hof ‘n vermoede van dood verklaar beteken dit nie dat die betrokke persoon dood is nie. Daar bestaan sleg ‘n weerlegbare vermoede dat die persoon oorlede is. Omdat sodanige vermoede weerlegbaar is, kan die hof wat die oorspronklike bevel gemaak het, dit tersyde stel, indien, weens verdere getuienis, dit aan die lig kom dat sodanige persoon inderdaad nie oorlede is nie. Dit kan gedoen word op aansoek van enige belanghebbende persoon of deur die vermiste persoon self.

 Bokant van Blad

 

3. Wat is ‘n aanneming en wie is bevoeg om ‘n kind aan te neem?

 

‘n Aanneming is ‘n formele proses waardeur ouerlike bevoegdhede ten aansien van ‘n kind beëindig word en gevestig word in ‘n ander persoon, naamlik in die aannemende ouer of ouers.

Ooreenkomstig die Kinderwet (Wet 38 van 2005) mag ’n kind aangeneem word:

  • Gesamentlik: deur ‘n man en vrou, metgeselle in ‘n lewensgesel/genoot verhouding, of ander persone wat ‘n gemeenskaplike huishouding deel en ‘n permanente gesinseenheid uitmaak.

  • Deur ‘n wewenaar, weduwee, geskeide of ongetroude persoon.

  • Deur ‘n getroude persoon wie se gade die ouer van die kind is

  • Deur die biologiese vader van ‘n kind wie buite die huwelik gebore was, of

  • Deur die pleegouer van die kind.

In Suid Afrika is die enigste wettige manier waarop u ‘n kind sal kan aanneem om deur ‘n geakkrediteerde aannemingsagentskap te werk, of met die bystand van ‘n aannemings sosiale werker wat funksioneer binne die statutêre geakkrediteerde aannemingssisteem.

  • Alle aannemings diensverskaffers moet geakkrediteer wees ingevolge Artikel 251 van die kinderwet en moet voldoen aan die norme, standaarde en geakkrediteerde vereistes. Indien u ‘n aanneming beplan maak seker dat u dit deur ‘n gerespekteerde sosiale werker of aannemingsagentskap doen.

  • Alle voornemende aanneminge ouers sal van verwag word om ‘n seleksie en voorbereidingsproses te deurloop – dit gun sosiale werkers die geleentheid om voornemende persone in ‘n gesinsverband te leer ken, sowel as vir die oorweging van hulle motivering vir sodanige aanneming en hulle vermoë om ‘n warm, liefdevolle en stabiele tuiste te verskaf.

     Bokant van Blad

 

4. Wat is die verskillende wettige aannemingstipes?

 

Wettige aanneming kan verskeie vorme aanneem. Hier is ‘n paar frases wat u mag aanhoor:

  • Aanverwante Aannemings: aanneming van ‘ n kind deur ‘n persoon wat verwant is aan die kind. Dit sluit in stiefouers, waar daar verskeie tipes van openlikheid bestaan tussen die aannemingspartye.

  • Geopenbaarde Aannemings: Die identiteit van die biologiese ouer/s en die identiteit van die aanneminge ouers is bekend aan beide partye. Hierdie vorm van aanneming mag insluit ‘n na- aannemingsooreenkoms wat voorsien vir toekomstige kontak of vir die uitruil van informasie.

  • Geslote Aannemings: in sodanige geval, is geen identifikasie besonderhede beskikbaar nie en of uitgeruil tussen die biologiese en aanneminge ouer/s nie.

  • Selfde Ras Aannemings: die ras van die aanneminge ouers en aangenome kind is dieselfde.

  • Inter -Ras Aannemings: Die ras van die kind en die aanneminge ouers verskil.

  • Nasionale Aannemings: ‘n wettige aanneming gefasiliteer deur ‘n geakkrediteerde aannemings sosiale werker/ en/of organisasie, waar beide die aangenome kind en ouer/s Suid Afrikaanse burgers is of permanente verblyf het in Suid Afrika.

  • Inter- landelike Aannemings: ‘n wettige aanneming gefasiliteer deur ‘n geakkrediteerde aannemingsagentskap waar die kind of die ouers nie Suid Afrikaanse burgers is nie. Suid Afrika is party tot die De Haag Konvensie oorInter- landelike Aannemings enhierdiepraktyk word ook gereël deur Hoofstuk 18 van die Kinderwet, 38 van 2005.

Volgens statistieke oor aannemings, soos vrygestel deur die Nasionale Departement van Sosiale Ontwikkeling, was daar 14 803 wettige aannemings geregistreer in Suid Afrika gedurende die periode 1 April 2004 tot 31 Maart 2010 – omtrent 2400 per jaar, met ‘n gemiddelde getal inter –landelike aannemings van 238 per jaar, maar met geen statistieke beskikbaar wat ‘n akkurate uiteensetting verskaf omtrent selfde ras en inter -ras aannemings in Suid Afrika nie.

Bokant van Blad

 

5. Wat is die effek van aanneming?

 

  • Die amptelike plasing van ‘n kind by die aanneminge ouers is nogal ‘n langsame regsproses, en word deur die Kinderhof hanteer. Sodra die kind by die nuwe ouers was vir ‘n tydperk en die sosiale werker die aanneming beoordeel het as in beste belang van die kind, sal die aanneming gefinaliseer word deur middel van die Kinderhof.

  • Die aannemingsbevel, sodra finaal gemaak deur die Kinderhof, beëindig alle regte en verpligtinge wat bestaan tussen die kind en iemand wie die ouer was onmiddelik voorafgaande sodanige aanneming, behalwe in die geval waar die kind aangeneem word deur ‘n stiefouer wie getroud is met een van die biologiese ouers.

  • ‘n Aangenome kind moet vir alle praktiese doeleindes deur die reg geag word om ‘n regmatige kind van die aanneminge ouers te wees asof die kind verwek was deur daardie ouers gedurende ‘n wettige huwelik. Die kind verkry outomaties die aanneminge ouers se van, behalwe as die hof anders sou beslis.

  • Natuurlik kan die aanneming nie wegdoen met die regsgevolge van bloed verwantskappe nie.‘n Aannemingsbevel sal nie toelating of ontsegging daarstel ten aansien van enige huwelik wat, by afwesigheid van sodanige aanneming, ontsê of toegelaat sou gewees het nie. Dit beteken dat die beperkinge geplaas op ‘n huwelik, gebaseer op bloedverwantskap wat voor aanneming bestaan het, sal voortduur ongeag die aanneming, en ook dat geen verdere huwelik beperkinge geskep sal word deur die aanneming van die kind nie, behalwe dat die kind en die aanneminge ouer nie met mekaar sal mag trou nie.

 Bokant van Blad

 

6. Wat is die hoofdoelwitte van die Kinderwet en wanneer is ‘n kind aanneembaar?

 

Die hoofdoelwitte van die Kinderwet is:

  • Om voorsorg te maak vir strukture, dienste en maniere ter monitering en promulgering van die fisiese behoud en die intellektuele, emosionele en sosiale ontwikkeling van kinders.

  • Om gemeenskapstrukture te versterk en te ontwikkel wat kan bydra tot die versorging en beskerming van kinders.

  • Om kinders te beskerm teen mishandeling, misbruik, wanvoeding of swak versorging, diskriminasie, uitbuiting en enige ander fisiese of morele nadeel of gevaar.

  • Om sorgsaamheid en veiligheid te verskaf aan kinders wat sodanige behoefte het.

Die mees onlangse weergawe van die Kinderwet stel ook nuwe voorsiening daar vir aannemingspraktyke. Provinsiale Departemente van Sosiale Welsyn speel nou ‘n aktiewe rol in die fasilitering van aannemings en die monitering van die dienste verskaf deur kinderbeveiliging organisasies en aanneming sosiale werkers in privaat praktyke.

Ooreenkomstig Art. 230, Sub Art. 3 van die Wet, is ‘n kind aanneembaar, indien:

  • Die kind wees agtergelaat was en oor geen voog of sorggewer beskik wie bereid is om die kind aan te neem nie.

  • Die plek waar die kind se ouers hulle bevind nie vasstelbaar is nie.

  • Die kind weggegooi was.

  • Die kind se ouers die kind misbruik het of opsetlik van behoorlike sorg ontneem het, of toegelaat het dat die kind misbruik of opsetlik van sorg ontneem word; of

  • Indien die kind ‘n behoefte het vir permanente alternatiewe plasing.

    Bokant van Blad

 

7. Wat is sommige van die verdere bepalings ten aansien van aannemings?

 

  • U mag nie teen gediskrimineer word op grond daarvan dat u ’n lesbiese of ‘n “gay” paartjie is nie. As u beoordeling suksesvol was sal ‘n kind aan u toegeken word ooreenkomstig die wense van die biologiese ouer/s, die behoeftes van die kind en u besondere vermoë as selfde- geslag paar om ‘n kind te kan versorg.

  • Suid Afrikaanse reg diskrimineer ook nie teen enkelouers nie. Die beoordeling proses sal spesifiek handel met u vermoë om ‘n kind op u eie groot te kan maak. As ‘n enkelouer sal u ondersteuning strukture om ‘n kind te kan versorg ook baie belangrik geag word en sal u ook daaromtrent beoordeel word.

  • Indien u HIV positief is sal u nie verplig wees om u status te openbaar nie. Net soos wat aanneminge ouers die behoefte het om bewus gemaak te word van die HIV status van die kind, het die persone wat die kind plaas egter ook ‘n soortgelyke behoefte. Die kind se HIV status sal aan u onthul word deurdat sodanige kinders onderwerp word aan ‘n volledige mediese ondersoek en die resultate daarvan openbaar word aan die aanneminge ouers.

  • Wanneer ‘n biologiese moeder ’n aanneming voorsien, word dit regtens vereis dat sy die hof en die sosiale werker verwittig omtrent die identiteit van die kind se pa. Indien die vader van die kind se identiteit bekend is moet hy gekontak word en in kennis gestel word van die aannemingsproses. Hy beskik dan oor die reg om self die kind aan te neem. Hy sal dan die beoordeling proses moet deurloop en slaag. ‘n Bevinding sal dan gemaak word omtrent wat in beste belang van die kind sou wees. Indien die biologiese vader van die kind egter onbekend sou wees, of nie opgespoor kan word nie, sal hy sy regte ten aansien van die kind verbeur.

  • Wetgewing verbied enige diskriminasie op finansiële gronde en geen minimum inkomste word verlang nie – aanneminge ouers moet egter oor die nodige finansies beskik om die kind na behore te kan versorg.

  • Die koste van ‘n aanneming sal afhang van die aannemings agentskap of die sosiale werker met wie u sou saamwerk. Maak seker dat u die fooie vooraf vasstel sodat u nie later onkant betrap sal kan word hieromtrent nie. Aannemings fooie word beheer en fooie behoort slegs regmatige kostes te dek soos wat bespreek was met u sosiale werker en ooreenkomstig die bepalings van u aannemingsooreenkoms. Dit is ‘n goeie idee dat ‘n prokureur saam met u die aannemingsooreenkoms deurgaan. U behoort onder geen omstandighede versoek te word om aannemings fooie direk oor te betaal aan die biologiese ouer/s van die kind nie.

    Bokant van Blad

 

8. Hoekom is die aannemingsproses so gekompliseerd en langdradig?

 

Daar bestaan vele redes waarom die aannemingsproses so gekompliseerd is. Hoe ook al, die hoofredes daarvoor kan kortliks as volg uitgestip word:

  • Aanneming is ‘n regsproses wat tydsame hofprosesse inkorporeer wat gevolg moet word om te verseker dat alle aannemings wettig is.

  • ‘n Aanneming is ‘n proses wat die regsstatus van ‘n kind wysig en aldus in diepte ondersoeke en voorbereiding regverdig.

  • Dit is ‘n lewensveranderende gebeurtenis wat impak het op die lewens van baie mense – die behoeftes en regte van elk van hierdie persone wat daardeur geraak word, moet in ag geneem en op die bes moontlike manier mee gehandel word.

    Bokant van Blad

9. Hoe verskil pleegsorg van aannemings?

 

Pleegsorg is die tydelike plasing van ‘n kind wie versorging en beskerming benodig. Die kind word geplaas in die sorg van ‘n bevoegde persoon wie nie ook die ouer of voog van die kind is nie.

Om te kan kwalifiseer as ‘n pleegsorg kind, moet die kind:

  • Jonger as 18 jaar wees en/of

  • Verlate of wees agtergelaat word en sonder enige sigbare versorging wees.

  • Optree op so ‘n wyse dat beheer ontsê word aan die ouer of sorggewer van die kind.

  • ‘n Straatkind wees of vir ‘n lewe geld bedel.

  • Dwelm verslaaf wees aan ‘n verslawing vormende middel en sonder enige ondersteuning wees om behandeling te kan verkry vir sodanige verslawing.

  • Seksueel misbruik wees of blootgestel wees daaraan.

  • In risiko gelaat wees om terug geplaas te word in die sorg van die ouer, voog of sorggewer.

  • In ‘n posisie van fisiese wanversorging wees, mishandel, misbruik of minderwaardig geag word deur ‘n ouer, sorggewer, ‘n persoon wat die ouerlike verantwoordelikhede dra en oor die regte van ‘n gesinslid van die kind beskik of deur ‘n persoon onder wie se beheer die kind is.

Om te kan kwalifiseer as ‘n pleegsorg ouer, moet u:

  • 18 jaar of ouer wees

  • Geskik en aangewese wees

  • Gewillig en in staat wees om die kind te kan versorg

  • In staat wees om ‘n aangewese omgewing te verskaf vir die kind se opgroei en ontwikkeling.

U kan slegs pleegsorg verskaf vir die tydperk soos aangedui deur die hofbevel (gewoonlik vir 2 jaar) en by die verstryking van sodanige tydperk mag die voorsittende beampte, na hersiening van die aanbeveling van die sosiale werker, die tydperk van die hofbevel verleng. Pleegsorg fooie word gewoonlik uitbetaal totdat die kind 18 word. Dit word gestaak wanneer die kind skool verlaat of ‘n inkomste verdien wat die getabuleerde vermoë toets oorskry.

Indien u sou wens om ‘n kind te pleegsorg moet u aansoek doen by u naaste Departement van Sosiale Welsyn of by ‘n geakkrediteerde kinder beskermingsvereniging. Die sosiale werker sal u sowel as die betrokke kind beoordeel en sal dan ‘n verslag saamstel en voordra aan die Kinderhof tesame met voorstelle daaromtrent. Gegrond op die sosiale werker se verslag mag die voorsittende beampte van die hof bevind dat die kind ‘n behoefte ondervind om versorg en beskerm te word. Die voorsittende beampte sal ‘n hofbevel uitreik ingevolge waarvan die plasing van die kind in die pleegouer se sorg ondersteun/goedgekeur word. Die hofbevel sal die name aandui van die pleegouer, die pleegkind en die tydperk van pleegsorg.

Sodra die hofbevel uitgereik was sal u kan aansoek doen vir ‘n pleegsorg toelaag by u naaste SASSA kantoor. Die kind mag ook daarvan onthef word om publieke skoolgelde te betaal sowel as vir openbare gesondheidinstansie dienste. Vir die kind om daarvan vrygestel te kan word om skoolgelde te betaal sal u die vrystellingsvorms, wat beskikbaar behoort te wees by die betrokke skool, moet invul en onderteken, en ‘n ondersteunende brief, van die sosiale werker, by die skool moet indien.

Indien die kind gestrem sou wees kan u ‘n kwalifiseer vir beide ‘n afhanklikheid toelaag en pleegsorg toelaag. In 2012 was die pleegouer toelaag hersien na R770 per maand.

Bokant van Blad

wilkins attorneys banner family law

legal-process-servers-banner